Wat laat jij opstaan?

27 april, 2020 Geplaatst door Geen categorie Geen reacties

Ooit bloembollen gekocht met een handleiding? Meestal vind je aanwijzingen in de trant van: niet te dicht op elkaar poten. Maar de essentiële stappen staan niet op de verpakking. Eigenlijk is er een waarschuwing nodig: ‘pas op, controleverlies!’ Wie een bol in de grond stopt, moet er immers op vertrouwen dat er iets gaat gebeuren. Er zou ook een aansporing kunnen staan: heb geduld. Of een belofte: het mooiste gaat nog komen. Een prachtige narcis bijvoorbeeld.

In de week voor Pasen schreven we een stuk met als kernvraag: wat leg jij in het graf? We stonden verbaasd van het aantal reacties, raakte het een snaar? Deze week willen we een tweede vraag stellen: wat laat jij opstaan? Beide vragen zijn als kop en munt. Je ziet het nergens zo duidelijk als in de natuur. Bij bloembollen of bijvoorbeeld bij vlinders. Eerst moet er iets sterven voordat het tot leven komt. Pasen heeft ook die beide kanten. Het verhaal van Jezus gaat over sterven en opstaan. En Paulus, de stichter van het christendom, spoort mensen aan om diezelfde beweging te maken.


Hij is niet hier, want hij is opgestaan

Het zijn drie vrouwen die op Paaszondag op pad gaan. Ze willen naar hun gestorven Heer. Het evangelieverhaal zegt dat zij op dat moment een engel tegenkomen die hen aanwijzingen geeft: “Hij is niet hier, hij is immers opgestaan, zoals hij gezegd heeft.” Iets van humor klinkt daar wel in door, vinden wij. De toon is er één van ‘Zeg, hebben jullie de gebruiksaanwijzing niet gelezen?’ en ook ‘zou het kunnen dat je bol en bloem met elkaar verwart?’  Narcissen moet je niet onder de grond zoeken. Wat in de natuur seizoenen lang duurt en wat voor mensen een eeuwigheid kan lijken, dat kan God doen in drie dagen. Begrafenisrituelen – dat waar die vrouwen zich druk om maakten – zijn van een seizoen geleden. Het is nu tijd voor andere stappen. Voor de dingen die normaal niet op de verpakking staan: controleverlies, uitdaging én belofte. Alle drie komen ze samen in de fenomenale zin die Pasen samenvat en waarmee christenen elkaar op Paasmorgen sinds eeuwen begroeten: je moet de levende niet bij de doden zoeken.

Wat ga jij anders doen?

We komen nog een keer terug op de beroemde zin van Victor Frankl: je moet niet naar de zin van het leven vragen omdat het leven de zinvraag voortdurend aan jóu stelt. Theologisch laat die zin zich ook zo formuleren: belangrijker nog dan vragen te stellen over de opstanding van Jezus (op zichzelf volkomen terecht) is het om de opgestane Jezus jóu te laten bevragen. De Tsjechische priester Tomás Halík, één van de invloedrijkste theologen in het Westen, zegt dat de opstanding veel verder gaat dan ‘echt gebeurd’. Alleen de focus op dat laatste is hem veel te oppervlakkig. Dat is heel interessant. Veel liberale theologen prenten ons in dat je de opstanding niet letterlijk moet nemen. Halík zegt: natuurlijk wel. Wees niet zo dwaas of rationalistisch dat jij bepaalt wat er kan of niet. Maar geloven in een feitelijke opstanding is geen doel op zichzelf. Voor Halík is het bijna een bijkomstigheid. Zoals ook Paulus het opstaan van Jezus als een startpunt ziet, om daar voortdurend existentiële vragen aan te verbinden, in al zijn nieuwtestamentische brieven. Als Jezus inderdaad is opgestaan: wat zie jíj dan opbloeien? Wat heb je geplant of als bol in de grond gestopt? Voor welke ambitie of verlangen ontstaat er nu ruimte? Of misschien moet er iets groeien dat juist het tegendeel van ambitie is? Misschien staan juist in tijden van Corona kwetsbaarheid en overgave op. Als het leven deze weken de zinvraag stelt aan ons allemaal, welk antwoord zou jij dan graag laten ontkiemen in de volgende fase van je leven? Door zulke vragen goed te stellen, maak je van Pasen meer dan een feest voor christenen. Pasen is bedoeld voor alle mensen en voor heel de schepping. Paus Franciscus drukte het onlangs mooi uit toen hij zei: alles wat in harmonie is met de schepping, is goed. Door de Coronacrisis leren we met elkaar opnieuw dat de dood in geen enkel opzicht van een goede schepping onderdeel kan uitmaken. Dat zou eigenlijk ook nog op dat bloembollenpakket kunnen staan: ‘Help! Ik wil er uit! Ik wil leven!’

Je laat bloemen zien, geen bollen

Pasen 2020 bracht een overvloed aan bollenveld-bezoekers op de been. Teveel onder de huidige omstandigheden. Veel bollenkwekers besloten om eerder dan anders de bloemen van het land te verwijderen. Zonde. Maar geen ramp. Het zijn immers bollen. Volgend jaar een nieuwe kans. Bloembollen moet je niet koesteren. Je zet ze niet in de etalage of op de vensterbank. Daar zet je bloemen neer. Bloemen die het resultaat zijn van bollen die gestorven zijn in de grond en dan tot leven komen. Het is Pasen geweest. Jezus is opgestaan. God is in de christelijke traditie ieder jaar één dag dood, en zelfs dan nog symbolisch. Als een herinnering aan die ene stille zaterdag in de omgeving van Jeruzalem. Die dag, en de daarop volgende Paasmorgen, hebben de geschiedenis beslissend veranderd. Hij leeft. Nu wij nog.

Misschien is je sales onderuit gegaan en daarmee je ego. Misschien was je gewend vooral mensen beter te maken en zag je in de afgelopen weken meer mensen het leven laten dan ooit. Misschien twijfel je aan jezelf. Misschien moet je meer op afstand blijven van je naasten dan je lief is en merk  je dat je bovenal een sociaal wezen bent, zonder contact blijft er maar weinig van je over. Voor jou is er goed nieuws. Leonard Cohen vat het Paasverhaal prachtig samen als hij zingt: There is a crack in everything, that’s how the light gets in. Het is waar: in elke bol zie je een barst.

Het Paasverhaal wordt gekenmerkt door drie essentials: controleverlies! Maar ook: uitdaging. En: belofte. De natuur doet het voor. Wij mensen hebben vrijheid en verantwoordelijkheid. Daarom is het zo’n belangrijke vraag: wat laat jij dit jaar opstaan? En misschien juist vanuit het controleverlies kan en moet de vraag nog iets scherper gesteld; wat zíe jij opstaan?

Utrecht/Amsterdam, 22 april 2020
Sjoerd Hogenbirk en Tim Vreugdenhil

 

Kijk ook eens op https://www.keepthefaith.nl

No comments yet. You should be kind and add one!

Leave a Reply

Your email address will not be published.This is a required field!

You may use these HTML tags and attributes:
<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>